Banka hesabına elektronik ortamda konulan haciz, çoğu borçlunun icra takibinden fiilen ilk haberdar olduğu andır. Oysa bu aşamada süreler çoktan işlemeye başlamış olabilir. İİK ve HMK uygulamasında en sık görülen kayıp, itirazın haklı olmasına rağmen yanlış mercie veya yanlış hukuki nitelendirmeyle yapılmasından doğar. Bu rehber, e-haciz sonrası ilk günlerde izlenecek sıralamayı kurar.
İlk Adım: Dosyayı Doğru Okumak
Hesap bloke edildiğinde yapılacak ilk iş, takibin hangi tür üzerinden başlatıldığını tespit etmektir. İlamsız takip, ilamlı takip ve kambiyo senedine dayanan takip birbirinden farklı itiraz yolları ve farklı sonuçlar doğurur. Aynı şekilde ödeme emrinin tebliğ tarihi ile tebligatın hangi adrese ve kime yapıldığı da dosyadan çıkarılmalıdır; usulsüz tebligat iddiası ancak bu bilgilerle kurulabilir.
İtirazın Yöneltileceği Merci
- Borca ve imzaya yönelik itirazlar ile şikâyet niteliğindeki başvurular farklı mercilere yapılır.
- Haczedilemeyecek nitelikteki gelir ve hesaplara ilişkin talepler ayrı bir başlık altında ileri sürülür.
- Üçüncü kişiye ait paranın hesapta bulunması hâlinde izlenecek yol, borca itirazdan bağımsızdır.
- Takibin usulüne aykırı işlemlerine karşı şikâyet yolu, süresi ve konusu bakımından ayrıca değerlendirilir.
Süre Yönetimi ve En Sık Yapılan Hata
Uygulamadaki en pahalı hata, hesap üzerindeki blokeyi kaldırtmaya odaklanırken asıl takibe itiraz süresinin geçirilmesidir. Bloke ile ilgili yazışmalar sürerken takip kesinleşirse, sonraki itirazlar esasa değil yalnızca işlemlere yönelebilir. Bu nedenle ilk günde iki paralel hat kurulmalıdır: biri hesabın durumuna, diğeri takibin kendisine yönelik.
İtiraz Sonrası Hazırlık Sıralaması
- İtirazın takibi durdurup durdurmadığı, takip türüne göre netleştirilir.
- Borcun ödendiği, ertelendiği veya hiç doğmadığı iddiası varsa dayanak belgeler derlenir.
- Alacaklının itirazın kaldırılması yoluna gitmesi ihtimaline karşı belge düzeni önceden kurulur.
- Kısmi itiraz yapılacaksa, itiraz edilen tutar açık ve hesaplanabilir biçimde yazılır.
- Kötü niyet ve inkâr tazminatı riskleri, itirazın kapsamı belirlenirken birlikte değerlendirilir.
Hesap Üzerindeki Blokenin Kapsamı
E-hacizde sık karşılaşılan bir sorun, blokenin takip konusu alacağın üzerinde bir tutarı kapsamasıdır. Bu durumda talep, haczin tamamen kaldırılması yerine takip miktarıyla sınırlandırılması yönünde kurulduğunda daha uygulanabilir olur. Maaş, nafaka gibi özel korumaya tabi girişler varsa, bunların hesap içindeki kaynağı ekstre üzerinde gösterilmelidir; kaynağı ayrıştırılmayan tutar için yapılan genel talepler çoğu zaman sonuçsuz kalır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Takibin türü, tebligatın usulü ve hesabın niteliği sonucu değiştirdiğinden, itiraz dilekçesi verilmeden önce dosya örneğinin incelenmesi ve hukuki destek alınması yerinde olur.