Ödeme güçlüğü yaşayan bir borçlunun karşısına aynı anda birden çok makam çıkar: icra dairesi, icra hukuk mahkemesi, icra ceza mahkemesi ve konkordato talebini inceleyecek ticaret mahkemesi. Bu makalede, konkordato süreciyle mal beyanı yükümlülüğünün kesiştiği noktada başvurunun yanlış yere yapılmasının doğurduğu sonuçlar ele alınmaktadır.
Konkordato Talebi Nereye Verilir?
Konkordato talebi icra dairesine değil, İİK hükümlerine göre borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine yapılır. Talebe, ön projeden mali tablolara kadar kanunda sayılan belgelerin eksiksiz eklenmesi gerekir; eksik dosya, geçici mühlet aşamasında elde edilebilecek korumanın gecikmesi anlamına gelir. Talebin icra dairesine ya da genel mahkemeye sunulması, sürecin en kritik anında haftaların boşa geçmesine yol açar.
Mühletin Takiplere Etkisi
Geçici veya kesin mühlet kararıyla birlikte borçlu aleyhine yürütülen takipler bakımından kanunun öngördüğü sınırlamalar devreye girer; rehnin paraya çevrilmesi ve işçi alacakları gibi istisnalar ayrıca değerlendirilir. Alacaklı tarafında sık görülen hata, mühlet kararının varlığını fark etmeden takibe devam edilmesi ve yapılan işlemlerin sonradan iptaliyle emek kaybı yaşanmasıdır.
Mal Beyanı Kime Verilir?
Mal beyanı mahkemeye değil, takibin yürüdüğü icra dairesine verilir. Ödeme emrinin tebliğinden sonra kanuni süre içinde beyanda bulunulmaması, alacaklının talebi üzerine icra ceza mahkemesinde tazyik hapsi istemine konu olabilir. Buna karşılık beyanın gerçeğe aykırı olduğu iddiası ayrı bir değerlendirmedir. Dilekçenin yanlış mercie sunulması, süresinde verilmiş sayılmama riskini doğurur.
İtiraz, Şikâyet ve Dava Ayrımı
- Takibe itiraz: icra dairesine, ödeme emrinin tebliğinden itibaren kanuni süre içinde.
- İcra memuru işlemine şikâyet: icra hukuk mahkemesine.
- İtirazın kaldırılması: belgeye dayanılıyorsa icra hukuk mahkemesine.
- İtirazın iptali: genel hükümlere göre görevli mahkemede açılan davayla.
- Mal beyanında bulunmama gibi İİK kaynaklı yaptırımlar: icra ceza mahkemesinde.
Dosya Kurarken
- Takip tarihleri, tebliğ tarihleri ve mühlet kararları tek bir çizelgede toplanır.
- Her talep için merci ve süre ayrı sütunda gösterilir.
- Malvarlığı bilgileri, teminatlar ve rehinli alacaklar ayrıştırılır.
Değerlendirme
Borçlu ve alacaklı tarafın izleyeceği yollar aynı dosyada bile farklılaşır. Bu metin genel işleyişi anlatmak için hazırlanmıştır; somut takibinizde süreleri ve muhatap makamı bir hukukçuyla teyit etmeniz beklenmedik sonuçların önüne geçer.