7589 sayılı Kanun — tam adıyla “Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” — 16/7/2026 tarihinde kabul edilmiş ve 31/7/2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak anılan bu düzenleme 26 madde ile Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Türk Borçlar Kanunu, Türk Medeni Kanunu, İcra ve İflas Kanunu, İdari Yargılama Usulü Kanunu ve Noterlik Kanunu’nda değişiklik yapmıştır. Bu rehber değişikliklerin tamamını, yürürlük tarihleriyle birlikte ele alır.
Hatırlatma: Bu makale bilgilendirme amaçlıdır. Aktarılan hükümler Resmî Gazete metnine dayanır; her dosyanın koşulları farklıdır ve kesin sonuç vaadinde bulunulmamaktadır.
İçindekiler
- 1. TCK m.158/4: Hesap Kullandırmada Yarı Oranında İndirim
- 2. HAGB (CMK m.231) Değişikliği
- 3. CMK m.247: Kaçak Sanıkta Sorgu Şartı
- 4. CMK m.80: DNA Kayıtları ve İmha
- 5. CMK m.308: Ceza Genel Kuruluna İtiraz Süresi
- 6. HMK m.107: Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı
- 7. Hukuk Yargılamasında Diğer Değişiklikler
- 8. Yasal Faiz: TCMB Reeskont Oranının %80’i
- 9. TBK m.55: Tazminatta Faiz Başlangıcı
- 10. İcra ve Satış: İİK m.114, TMK m.440-444
- 11. İdari Yargı Değişiklikleri
- 12. Yürürlük Tarihleri ve Geçiş Hükümleri
1. TCK m.158/4: Hesap Kullandırmada Yarı Oranında İndirim
Paketin ceza hukuku bakımından en çok kişiyi etkileyen hükmü budur. Kanunun 13. maddesiyle TCK m.158’e dördüncü fıkra eklenmiştir:
TCK m.158/4: “Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçlara iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilir.”
Önemli bir yanlış anlaşılma: bu hüküm müstakil bir suç tipi değildir; nitelikli dolandırıcılığa iştirak hâlinde uygulanan bir indirim hükmüdür. Bazı aktarımlarda “yeni suç” veya “üst sınır iki yıl” biçiminde yer alması Resmî Gazete metnine uygun değildir.
Kimler Yararlanır?
- Yararlanır: katkısı yalnızca hesap/kart bilgisini ya da hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya aracı vermekle sınırlı kalan kişi.
- Yararlanmaz: ayrıca parayı çeken, transfer eden, mağdurla iletişime geçen veya organizasyonda başka bir rol alan kişi. Fıkra açıkça “bu fiille sınırlı olması” koşuluna bağlanmıştır.
- Kapsam: banka ve kredi kartı yanında aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesaplar da sayılmıştır.
Ayrıntı için hesap kiralama ve IBAN kullandırma suçları ile nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158) makalelerimize bakabilirsiniz. Mağdur tarafındaki iade süreci için IBAN mağduru rehberi.
2. HAGB (CMK m.231) Değişikliği
Kanunun 15. maddesiyle CMK m.231’de düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu yeniden düzenlenmiş; beş yıllık denetim süresi, koşullu ceza ve yenileme hükümleri bakımından değişikliğe gidilmiştir. HAGB’nin genel çerçevesi için HAGB (CMK m.231) uygulama rehberi makalemize bakınız.
Bu kurumun Anayasa Mahkemesi denetimine de konu olduğu hatırlanmalıdır; bir hükmün iptali hâlinde lehe kanun ve uyarlama yargılaması değerlendirmesi gündeme gelir.
3. CMK m.247: Kaçak Sanıkta Sorgu Şartı
Kanunun 16. maddesiyle getirilen düzenlemeye göre, kaçak sanıklar hakkında mahkûmiyet veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı ancak sorgusu yapılmışsa verilebilir. Bu, savunma hakkı bakımından önemli bir güvencedir: sorgusu yapılmamış kaçak sanık hakkında mahkûmiyet kurulamaz.
Savunma bakımından sonuç: dosyada müvekkil kaçak sayılmış ve sorgusu yapılmamışsa, kurulan mahkûmiyet hükmünün bu yönden denetlenmesi gerekir.
4. CMK m.80: DNA Kayıtları ve İmha
Kanunun 14. maddesiyle CMK m.80 yeniden düzenlenmiştir. Buna göre moleküler genetik incelemelere ilişkin kayıtlar bir sistemde tutulur; veriler kimlik bilgilerinden arındırılmış biçimde saklanır ve yirmi yıl sonra imha edilir.
Bu düzenleme kişisel verilerin korunması bakımından önemlidir: genetik veri en hassas veri kategorilerindendir ve saklama süresi ile kimlikten arındırma yükümlülüğü açıkça kurala bağlanmıştır.
5. CMK m.308: Ceza Genel Kuruluna İtiraz Süresi
Kanunun 17. maddesiyle Yargıtay ceza dairesi kararlarına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının Ceza Genel Kuruluna itiraz süresi üç ay olarak düzenlenmiştir. Düzenlemede sanık lehine itirazda süre sınırı bulunmadığı yönündeki kural korunmuştur.
6. HMK m.107: Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı
Hukuk yargılaması bakımından paketin en köklü değişikliği budur: Kanunun 19. maddesiyle HMK m.107 yürürlükten kaldırılmıştır. Belirsiz alacak davası, davacının alacağın miktarını baştan tam olarak belirleyemediği hâllerde başvurduğu bir dava türüydü.
Bunun yerine Kanunun 20. maddesiyle HMK m.109 (kısmî dava) düzenlenmiş ve tahkikat sonuna kadar talebin genişletilmesi imkânı getirilmiştir. Yani belirsiz alacak davasının işlevi, kısmî dava içinde talebi genişletme yoluyla karşılanmaktadır.
Uygulamada ne değişir:
- Yeni açılacak davalarda belirsiz alacak davası açılamaz; kısmî dava yolu ve tahkikat sonuna kadar genişletme imkânı kullanılır.
- Zamanaşımı ve faiz başlangıcı bakımından talebin ne zaman genişletildiği önem taşır.
- Geçiş hükümleri uyarınca önceden açılmış davalar eski kurallara tabidir.
Konunun eski çerçevesi için kısmi dava ve belirsiz alacak davası makalemize bakabilirsiniz.
7. Hukuk Yargılamasında Diğer Değişiklikler
| Madde | Düzenleme |
|---|---|
| HMK m.10 | Hâkim ve savcı yardımcılarının eğitim konuları ile sınav sistematiği genişletildi |
| HMK m.63 | Bilirkişiye başvurma, hukuki bilgi gerektiren konularda maddi gerçeği bulma aracı olarak düzenlendi |
| HMK m.147 | Duruşmalar arası süre üç aydan uzun olamaz (bilirkişi ve istinabe hâlleri istisna) |
| HMK m.149 | Ses ve görüntü nakli suretiyle duruşmaya katılanlar için elle imza hükümleri uygulanmaz |
| HMK m.166 | İlk davayı açan mahkeme birleştirme kararıyla bağlıdır |
| HMK m.168 | Ayırma ve birleştirme kararlarına karşı istinaf imkânı |
| HMK m.362 | Yeniden kurulan kararın temyize açık olması ve parasal sınır kuralı |
HMK m.147 özellikle önemlidir: duruşma aralıklarının üç ayla sınırlanması, uzun süren dosyalarda somut bir hızlanma imkânı yaratır. Dosyasında duruşma aralığı üç ayı aşan taraf, bu hükme dayanarak talepte bulunabilir.
8. Yasal Faiz: TCMB Reeskont Oranının %80’i
Kanunun 10. maddesiyle Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun m.1 değiştirilmiş ve faiz oranı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası reeskont oranının yüzde seksenine göre belirlenecek biçimde düzenlenmiştir.
Bu değişiklik alacak, tazminat ve icra dosyalarının tamamını etkiler: faiz hesabının dayanağı sabit bir oran değil, TCMB reeskont oranına endeksli bir orandır. Devam eden dosyalarda faiz hesabının hangi dönem için hangi orana göre yapılacağı ayrıca denetlenmelidir.
9. TBK m.55: Tazminatta Faiz Başlangıcı
Kanunun 18. maddesiyle TBK m.55’te değişiklik yapılmış; çalışma gücü kaybından doğan tazminatta karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilmesi düzenlenmiştir. Bu, bedensel zarar ve destekten yoksun kalma dosyalarında faiz hesabını doğrudan etkileyen bir hükümdür.
10. İcra ve Satış: İİK m.114, TMK m.440-444
- İİK m.114 (Kanun m.1): mirasçılar arasındaki ortaklığın giderilmesinde satışta birinci artırmanın yalnızca mal sahibi mirasçılar arasında yapılması ve elektronik portal tekliflerinde muhammen kıymete ilişkin kurallar düzenlendi. Bu hüküm, aile malvarlığının üçüncü kişilere geçmesini güçleştirerek mirasçılara öncelik tanır.
- TMK m.440 ve m.444 (Kanun m.11-12): satışların UYAP’a entegre elektronik satış portalı üzerinden yapılması zorunlu kılındı. Bu iki madde yayımdan üç ay sonra yürürlüğe girer.
- Noterlik Kanunu m.55 (Kanun m.2): noter evraklarının elektronik ortamda imzalanarak gönderilmesi ve işlem harçlarından muafiyet.
11. İdari Yargı Değişiklikleri
- İYUK m.7 (Kanun m.4): tek hâkimle görülecek davalarda parasal sınır 486.000 TL olarak belirlendi. Bu ciddi bir artıştır ve pek çok uyuşmazlığın kurul yerine tek hâkimle görülmesi sonucunu doğurur.
- İYUK m.45 (Kanun m.5): bölge idare mahkemesinin istinaf incelemesinde karar verme koşulları ayrıntılandırıldı.
- İYUK m.46 (Kanun m.6): temyiz yolunun kapsamı daraltıldı; bazı dava türleri temyize kapatıldı. Bu nedenle idari dava stratejisinde istinaf aşaması daha da belirleyici hâle gelmiştir.
- Danıştay Kanunu Geçici m.27 (Kanun m.3): “on yıl” ibaresi “on dört yıl” olarak değiştirildi; bu hüküm 23/7/2026 tarihinden itibaren uygulanır.
- Adli Tıp Kurumu Kanunu m.26 (Kanun m.7): ihtisas kurulu başkan ve üyelerinin görev süresi dört yıl olarak belirlendi.
12. Yürürlük Tarihleri ve Geçiş Hükümleri
Kanunun 26. maddesi yürürlüğü düzenler:
| Hüküm | Yürürlük |
|---|---|
| Genel kural (TCK 158/4, CMK 80-231-247-308, HMK 107-109-147 vb.) | 31/7/2026 (yayım tarihi) |
| Kanun m.3 (Danıştay K. Geçici 27) | 23/7/2026’dan itibaren |
| Kanun m.11, 12 (TMK 440-444) ve m.22 (HMK 149) | Yayımdan üç ay sonra |
Geçiş hükümleri kritiktir: Kanunda eski hukuk davaları, eski artırmalar ve eski kanun yolu dosyaları bakımından geçiş kuralları öngörülmüş olup bu dosyalara yeni kurallar uygulanmaz. Bu nedenle bir dosyada hangi kuralın geçerli olduğunu belirlemek için davanın açıldığı tarih ve işlemin yapıldığı tarih ayrı ayrı denetlenmelidir.
Ceza Dosyalarında Lehe Kanun
TCK m.158/4 gibi fail lehine olan hükümler bakımından TCK m.7/2 uyarınca lehe kanun uygulanır ve bu, yürürlükten önceki fiilleri de kapsar. Kesinleşmiş hükümlerde ise uyarlama yargılaması yoluyla hükümde değişiklik talep edilebilir. Kanun yolu ve süreler için ceza davasında istinaf makalemize bakınız.
Uygulamada Kritik Noktalar
- TCK 158/4 müstakil suç değildir: iştirak indirimidir ve “bu fiille sınırlı olma” koşuluna bağlıdır.
- Kripto hesapları kapsamda: kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesaplar açıkça sayılmıştır.
- HMK 107 artık yok: yeni davalarda belirsiz alacak davası açılamaz; kısmî dava + genişletme yolu kullanılır.
- Duruşma aralığı üç ay: HMK 147 uzayan dosyalarda somut bir talep dayanağıdır.
- Kaçak sanıkta sorgu şartı: sorgusu yapılmamışsa mahkûmiyet kurulamaz (CMK 247).
- İdari yargıda temyiz daraldı: istinaf aşaması artık daha belirleyici (İYUK 46).
- Faiz endekslendi: yasal faiz TCMB reeskont oranının %80’i.
- Geçiş hükümleri: eski dosyalara yeni kurallar uygulanmaz; tarih denetimi şart.
Avukat Desteği
7589 sayılı Kanun, devam eden dosyalarda hem lehe hem aleyhe sonuçlar doğurabilir. Özellikle hesap kullandırma iddiasıyla yargılanan kişiler bakımından TCK m.158/4 doğrudan ceza indirimi imkânı yaratmakta; kesinleşmiş hükümlerde uyarlama yolu gündeme gelmektedir. Hukuk davalarında ise belirsiz alacak davasının kaldırılması dava stratejisini değiştirmiştir. Dosyanızın hangi kurallara tabi olduğunun ve lehinize olan hükümlerin zamanında ileri sürülmesi için alanında çalışan bir avukattan destek almanız önerilir.