Sahte yatırım platformları ve kripto adı altında yürütülen dolandırıcılıklarda kayıp, ödeme yapıldığı anda değil, paranın hesaplar arasında dağıtılmasıyla kalıcı hâle gelir. Bu nedenle mağduriyetin ilk saatleri hukuki nitelendirmeden daha belirleyicidir. Bankacılık mevzuatı olarak 5411, aklama ile mücadele bakımından 5549, sermaye piyasası ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin SPK düzenlemeleri ile TCK 282 hükmü, bu dosyalarda birlikte devreye girer.
İlk Yirmi Dört Saatte Yapılması Gerekenler
- Ödemenin yapıldığı bankaya yazılı itiraz ve iade talebi iletmek, sözlü görüşmeyle yetinmemek
- Alıcı hesabın bloke edilmesi talebini açıkça yazmak ve talebin kayıt numarasını almak
- Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunarak para hareketleri üzerine tedbir istenmesini sağlamak
- Kripto tarafında cüzdan adreslerini, işlem kimliklerini ve platform yazışmalarını dışa aktarmak
Banka İtirazının Zayıf Düştüğü Noktalar
Kart ile yapılan ödemelerde itiraz süreleri banka ve kart kuruluşu kurallarıyla sınırlıdır ve genellikle kısadır. Havale veya EFT ile yapılan transferlerde ise iade, alıcının rızasına ya da adli mercilerden gelen bir tedbir kararına bağlı kalır. İtiraz dilekçesinde işlemin dolandırıcılık kaynaklı olduğunu gösteren somut unsurlara yer verilmemesi, dosyanın sıradan bir müşteri şikâyeti gibi işlem görmesine yol açar.
Delil Dosyasının Omurgası
- Hesap ekstresi ve dekontların işlem saatiyle birlikte alınması
- Platform arayüzünde görünen bakiyenin gerçek bir varlığı temsil etmediğini gösteren kayıtlar
- Yönlendirmenin yapıldığı mesajlaşma, arama ve reklam içeriklerinin tarihli tespiti
- Aracı kişilere yapılan ödemeler varsa bu kişilerin kimlik ve hesap bilgileri
İdari ve Adli Yolun Birlikte Yürütülmesi
Bankanın cevabı yetersiz kaldığında, kurum içi şikâyet mekanizmaları ve bankacılık alanındaki hakem heyeti başvuruları gündeme gelir. Bunlar ceza soruşturmasının yerine geçmez; paralel yürür. Ayrıca yetkisiz faaliyet gösteren platformlar bakımından ilgili düzenleyici kuruma bildirim yapılması, hem erişim engeli hem de sonraki dosyalar açısından önem taşır.
Uyarı Niteliğinde Not
Kayıp tutarın tamamının geri alınacağı yönünde bir beklenti oluşturmak doğru olmaz; sonuç, paranın nereye gittiğine ve tedbirin ne kadar erken konulduğuna bağlıdır. Sizin olayınızda hangi başvurunun önce yapılacağı dosyanın ayrıntısına göre değişeceğinden, bir hukukçuyla erken aşamada görüşmeniz önerilir.