Kira bedelinin artışına ilişkin uyuşmazlıklarda arabuluculuk aşaması, taraflar için hem bir uzlaşma imkânı hem de dosyanın ilk provasıdır. TBK ve TMK çerçevesinde ilerleyen bu süreçte tarafların masaya hangi belgelerle geldiği, çoğu zaman görüşmenin tonunu belirler. Elinde sayısal dayanak olmayan taraf, iddiasını yalnızca beyanla savunmak zorunda kalır ve bu da delil eksikliği riskini görüşme aşamasından itibaren büyütür.
Artış Talebini Sayıya Bağlayan Veriler
Görüşmeye gitmeden önce hazırlanması gereken temel veri seti şudur: yürürlükteki kira sözleşmesi ve varsa ek protokoller, ödemelerin banka üzerinden yapıldığını gösteren dekont dizisi, taşınmazın konumu ve niteliği hakkında bilgi, aynı bina veya yakın çevredeki benzer nitelikli taşınmazların güncel kira düzeyine ilişkin ilan ve emsal derlemesi. Emsal derlemesinin tarihli ekran görüntüleriyle saklanması, sonradan ilanların yayından kalkması ihtimaline karşı koruma sağlar.
Ödeme Geçmişinin Doğru Sunulması
Kiracı açısından düzenli ödeme, yalnızca borcun ifası değil aynı zamanda iyiniyetin göstergesidir. Banka kayıtlarının açıklama alanına hangi aya ait olduğu yazılmadıysa, ekstre tek başına karışıklık yaratabilir. Görüşme öncesinde ödemelerin ay ay eşleştirildiği bir liste hazırlamak, karşı tarafın gecikme iddiasını daha başlangıçta zayıflatır.
Görüşmede Nelerin Konuşulacağını Önceden Belirlemek
Arabuluculuk oturumuna dağınık girmemek için üç başlık önceden yazılmalıdır:
- Kabul edilebilir artış aralığı ve bu aralığın dayanağı
- Artış dışındaki pazarlık kalemleri: sözleşme süresi, depozito, tadilat ve aidat sorumluluğu
- Anlaşma sağlanamazsa hangi belgelerin dava dosyasına ekleneceği
Anlaşma Belgesinin Bağlayıcılığı
Görüşme sonunda düzenlenen anlaşma belgesi, taraflar ve arabulucu tarafından imzalandığında ileride uygulanabilirlik bakımından önem taşır. Belgede yalnızca yeni bedelin yazılması yeterli değildir; artışın hangi tarihten itibaren geçerli olacağı, ödeme günü ve sonraki dönem için bir usul öngörülüp öngörülmediği açıkça yazılmalıdır. Muğlak bırakılan noktalar bir sonraki yıl aynı uyuşmazlığı tekrar doğurur.
Anlaşamama Hâlinde Dosyayı Taşımak
Uzlaşma sağlanamadığında görüşmede kullanılan hazırlık, dava dilekçesinin iskeletine dönüşür. Emsal derlemesi, taşınmazın durumunu gösteren fotoğraflar ve ödeme listesi aynı dosyada saklandığında, keşif ve bilirkişi aşamasında tekrar belge toplamak gerekmez. Bu süreklilik, dosyanın en çok zaman kaybettiren aşamasını kısaltır.
Buradaki bilgiler yol gösterici niteliktedir; sözleşmenin kuruluş tarihi, taşınmazın kullanım amacı ve tarafların önceki uygulamaları sonucu etkileyebilir. Görüşme öncesinde sözleşmenizi bir avukatla birlikte okumanız pratik fayda sağlar.