Kira artışı uyuşmazlıklarında sonucu belirleyen şey çoğu zaman talebin içeriği değil, ne zaman ve nereye iletildiğidir. Aynı talep bir ay erken yapıldığında yeni dönemin başından itibaren hüküm doğururken, geç kalındığında bir yıl sonrasına ötelenebilir. Bu rehber kira tespit sürecini takvim mantığıyla ele alıyor.
Artış oranı mı, kira tespiti mi isteniyor?
İki talep birbirinden farklıdır. TBK, yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak artışı tüketici fiyat endeksinin on iki aylık ortalamalarına göre değişim oranıyla sınırlar. Kira bedelinin tespiti davası ise bu sınırdan bağımsız olarak, belirli koşullarda bedelin hakkaniyete göre yeniden belirlenmesini amaçlar. Talebin hangisi olduğu netleşmeden dilekçe yazılmamalıdır.
Yeni dönemden geçerli olması için ne gerekir
Tespit kararının yeni kira döneminin başından itibaren sonuç doğurabilmesi, dönem başlangıcından belirli bir süre önce dava açılmasına ya da kiracıya bu yönde bildirim yapılmasına bağlıdır. Bildirimin ulaştığı tarihin ispatlanabilir olması şarttır; elden verilen ve imzalanmayan yazılar bu işlevi görmez. Sözleşmede artış kaydı bulunması hâlinde ise dönem başına kadar açılan dava da aynı sonucu doğurabilir.
Arabuluculuk basamağını atlamamak
Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların önemli bir bölümünde arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır. Bu adım atlanarak açılan dava esasa girilmeden usulden reddedilir ve arada geçen süre boşa gider. Arabuluculuk son tutanağının tarihi, dava açma planının merkezine yerleştirilmelidir.
Görevli mahkeme ve yetkili yer
Kira ilişkisinden doğan tespit talepleri sulh hukuk mahkemesinin görev alanındadır. Yer bakımından ise taşınmazın bulunduğu yer ile davalının yerleşim yeri mahkemesi gündeme gelir. İcra takibiyle karıştırılmamalıdır: ödenmeyen kira için başlatılan takip ile bedelin tespiti ayrı yollardır ve biri diğerinin yerine geçmez.
Dosyaya konulması gereken veriler
- Sözleşme ve varsa ek protokoller
- Ödeme dekontlarının dönemsel dökümü
- Taşınmazın konumu, yaşı ve kullanım amacı
- Aynı çevredeki emsal kira bilgileri
- Bildirim ve tebligat evrakı
Yazılanlar genel çerçeve sunar; sözleşmenin süresi, taşınmazın niteliği ve tarafların önceki uygulamaları sonucu değiştirebilir. Kendi kira ilişkiniz için adım atmadan önce dosyanızın bir hukukçu tarafından incelenmesi faydalı olacaktır.