Taşınmaza ilişkin uyuşmazlıklarda dava dilekçesinin hangi mahkemeye verileceği, tarafların tercihine bırakılmış bir konu değildir. TMK'nın mülkiyet ve tescil düzeni, TBK'nın sözleşme hükümleri ve kat mülkiyetine ilişkin 634 sayılı Kanun, uyuşmazlığın türüne göre farklı kapılar açar. Süre yönetimi de bu kapı seçimiyle doğrudan bağlantılıdır.
Taşınmazın Yeri Kesin Yetkiyi Belirler
Tapu iptali ve tescil talebi taşınmazın aynına ilişkindir; bu tür davalar taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde görülür ve taraflar sözleşmeyle bu yetkiyi değiştiremez. Uygulamada davacının kendi ikametgâhındaki mahkemeye başvurması sık görülen bir hatadır ve dosyanın gönderilmesi ay ölçeğinde gecikme yaratır.
Hangi Talep Hangi Mahkemede?
- Mülkiyetin aktarılmasına yönelik tapu iptali ve tescil talepleri asliye hukuk mahkemesinin görev alanındadır.
- Kira ilişkisinden doğan tahliye, kira bedeli ve tespit uyuşmazlıkları ayrı bir görev alanına girer; tapu davasıyla birleştirilmesi doğru sonuç vermez.
- Kat mülkiyetinden doğan ortak yer ve yönetim uyuşmazlıkları, 634 sayılı Kanunun kendi düzenine tabidir.
- Kira ve ortaklığın giderilmesi gibi belirli uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartı olarak öngörülmüştür; bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir.
Süre Baskısını Yöneten Adımlar
- Tapu kaydının ve takyidat bilgisinin güncel tarihli olarak temin edilmesi.
- Devir işleminin tarihi, bedeli ve tarafları ile ödeme akışının belgelenmesi.
- Muvazaa veya ehliyetsizlik iddiası varsa dayanak belgelerin ve sağlık kayıtlarının önceden toplanması.
- Dava açılır açılmaz tapu kaydına şerh talebinin ayrı bir dilekçeyle ileri sürülmesi; aksi hâlde taşınmazın üçüncü kişiye devri sonucu etkisiz kılabilir.
- Kadastro veya imar kaynaklı bir işlem varsa bunun kendi süresine bağlı olduğunun ayrıca kontrol edilmesi.
Gecikmenin Somut Bedeli
Taşınmaz davalarında zaman, sadece dosyanın uzaması anlamına gelmez. Şerh konulmadan geçen her gün, iyiniyetli üçüncü kişilere yapılacak devir ihtimalini büyütür ve talebin sonuç doğurmasını zorlaştırır. Bu nedenle yetkili mahkemenin belirlenmesi ile şerh talebinin hazırlanması aynı gün içinde yapılmalıdır.
Genel Uyarı
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tapu kaydının geçmişi ve devir zinciri her dosyada farklı olduğundan, dava açmadan önce kayıtların bütünüyle incelenmesi önem taşır.